Toshkent Avtomobil-Yo’llar instituti (TAYI) Markaziy Osiyo hududida avtomobilchi va avtomobil yo’llari mutaxassislarini tayyorlaydigan yagona oily o’quv yurti hisoblanadi. Institut O’zbekiston Hukumatining 1971 yil 27 dekabrdagi 607-son qarori, Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligining 1972 yil 21 yanvardagi buyurug’i asosida Toshkent Politexnika instituti qoshidagi Avtomobil-Yo’llar fakulteti negizida tashkil etilgan.O’quv jarayonlari 1972 yilning 1 sentyabiridan boshlangan.
Institut shahar markazida, metroning “Oybek” bekati yaqinida, Davlat san’at muzeyi yonida joylashgan; Markaziy Osiyodagi oily o’quv yurti orasida, avtomobilsozlik, avtomobil transporti, yo’l va aerodrom qurilishi sohasida etakchi hisoblanadi; zamonaviy o’quv xonalariga, sinf bazasi va komp’yuterlar parkiga ega, bu dargohda Respublika Fanlar Akademiyasining 3 akademigi, 4 nafar fan arbobi, 38 nafar fan doktori va professorlar ishlaydi.
Institut tarkibida 5 ta kunduzgi fakultet bor. 2006 yilgacha “Iqtidorli talabalar va magistrlar” fakulteti ishlab turdi.Talabalarning boshlang’ich bilmlarini aqliy qobiliyatini testlash, chet tilini bilishi, komp’yuter bilmlarini aniqlash orqali darajalab,tahlil qilgandan so’ng guruhlar nashkil qilindi. Ayni vaqtda o’quv yo’nalishlari bo’yicha rejalar, ishchi dasturlar tuzilib, iqtidorli talabalar kutubxonalarda, ilimiy markazlarda mustaqil ishlashiga, chet tillarida dars o’tilishiga katta e’tibor qaratildi.
Institut Ilmiy Kengashining 2004 yil 30iyundagi qarori (Bayonnoma №11) va rektorning 2004 yil 30 iyuldagi buyurug’i (№84) asosida maxsus o’quv Kengashi (boshqaruvchi markaz) tashkil qilinib, uning tarkibiga “Ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedralari markazi”, “Tabiiy va muhandislik fanlari kafedralari markazi”, “Maxsus fanlar kafedralari markazi” kiritildi.Markazlarning asosiy vazifasi biriktirilgan kafedralar ustozlarining o’quv, ilmiy va tarbiyaviy faoliyatlarini takomillashtirish va tashkil etishdan iborat bo’ldi.
Fanlar Akademiyasining institutlari fa korxonalari qoshida kafedralarning sho’balari tashkil etildi, Respublika bo’yicha 17 ta o’quv-ishlab chiqarish markazlari ishlab turdi.
Har yili inasitutda 4 mingdan ortiq talaba, magistarnt, aspirant va tinglovchi ta’lim oladi. Kutubxonada 400 mingga yaqin darslik, ilmiy va badiiy adabiyot bor; institute o’zining poligrafiya bazasiga ega, yotoqxonalar kompleksi ishlab turibdi; xizmat ko’rsatgan fan va texnika arbobi A.A.Mutalibov, Qishloq xo’jalik fanlari Akademiyasi akademigi O. U. Salimov va muhbir a’zosi S.M.Qodirov asos slogan ilmiy makatblar ishlab turibdi.
Yosh mutaxassislarni tayyorlashda fundamental bilmlarini shakillantirishga katta o’rin berilgan.TAYI chet ellradagi 10 nafar universitetlar, oily o’quv yurtlari va boshqa o’quv dargoxlari bilan hamkorlik qiladi; 7 mutaxassislik bo’yicha aspirantura, 2 yo’nalishda doktorantura ishlab turibdi, doktorlik va nomzodlik dessertatsiyalarini himoya qilish bo’yicha 3 ta iqtisoslashgan Kengash faoliyat yuritadi.
TAYI Osiyo avtomobil yo’llari tarmog’ini shakillantirish bo’yicha BMT ning ESKATO qatnashchisidir, Evropa transport tizimini rivojlantirish bo’yicha “TACSIS” xalqaro dasturda ishtirok etadi.
TAYI O’zbekistondagi oily o’quv yurtlariga avtotransport va ekologiya, erusti transport tizmlari masalalarida o’quv-uslubiy yordam ko’rsatuvchi birlashmaga rahbarlik qiladi.Institut avtomobil va yo’llar bo’yicha Xalqaro ta’lim assotsiatsiyasi(MAADO) a’zosidir.
TAYI olimlari O’rta Osiyo hududida ishlatiladigan avtomobillar va dvigatellarning ishchanligini oshirishga, dvigatellarni gazsimon yonilg’iga o’tkazib, zararli chiqindilarni kamaytirishga katta hissa qo’shdilar, avtomobillarda tashishlar va harakat xavfsizligini ta’minlash ishlarida qatnashdilar, avtomobil yo’llarning ko’rsatkichlarini takomillashtirdilar.Ilmiy natijalar ishlab chiqarish korxonalarida joriy qilindi, darslik va o’quv qo’llanmalarda aks ettirildi.
TAYIni bitirib chiqqanlar dunyoning ko’p mamlakatlarida ishlayaptilar.1978-2004 yillar mobaynida 25 mamlakatdan kelib ta’lim olgan 450 yigit-qiz TAYIni bitirib ketishdi.
Hozirgi vaqtda TAYI 11 yo’nalishda bakalavr,17 mutaxassislik bo’yicha magistr tayyorlaydi;o’qituvchilar tarkibining 57 foizi ilmiy darajalarga ega.
Institutimizga marhamat qiling!